Temel büyüklükler ve birimleri, 9.sınıf fizik

9.sınıf fizik temel büyüklükler nelerdir, tanımı, SI birimleri tablosu ve ne ile ölçülür, büyüklüklerin ölçü aletleri konu anlatımı.

Temel büyüklere ait sayı değerlerini ifade ederken metre, kilogram ve saniye (mks) gibi birimler kullanırız.

Bu birimler SI e göre belirlenmiştir.

SI birim sistemi nedir?

Uluslararası Birimler Sistemi, hemen hemen her ülkede kabul edilmiş standart ve ortak kullanılan metrik sistemdir.

Her ülkenin farklı ölçü birimleri kullanması, bilimsel alanda karmaşıklığa yol açacağından ortak ölçü birimleri belirlenmiştir.

Temel büyüklükler nelerdir, tanımları, sembolleri, birimleri ve ölçü aletlerini tanıyalım.

TEMEL BÜYÜKLÜKLER

Değişmeyen madde miktarına kütle denir.

Bir cismin kütlesi dünya veya uzayın her yerinde aynıdır, değişmez.

Fizikte kütle m harfi ile gösterilir.

Birimi kilogram (kg) dir. (SI)

Kütle eşit kollu terazi ile ölçülür.

1 kg 1000 g, 1 ton 1000 kg dır.

1 kental = 100 kg dır.

Işık kaynağından birim zaman yayılan enerjinin ölçüsüne ışık şiddeti denir.

Birimi Candela (cd) dir. (SI)

Fizikte I harfiyle sembolize edilir.

Işık şiddeti fotometre ile ölçülür.

Bir ortamda bulunan taneciklerin ortalama kinetik enerjilerinin ölçüsüne sıcaklık denir.

Birimi Kelvin (K) dir. (SI)

Sıcaklık T harfi ile gösterilir.

Sıcaklık termometre ile ölçülür.

Günlük hayatta kullandığımız sıcaklık birimi santigrat derece (Co) dir.

Kelvin bilimsel olarak kullanılır.

C = K – 273 formülü ile birbirine dönüştürülebilir.

Bir telin bir kesitinden birim zamanda geçen yük miktarına akım şiddet denir.

Birimi Amper (A) dir. (SI)

i harfi ile gösterilir.

Akım şiddeti ampermetre ile ölçülür.

Kimyasal olarak (moleküler veya atomik düzeyde) madde miktarının veren bir büyüklüktür.

Birimi mol dür. (SI)

n harfiyle gösterilir.

Hesaplama ile bulunur. Ölçme aleti bulunmaz.

Avogadro sayısı kadar atom ya da molekül içeren maddeye 1 mol denir

Bir maddenin boyunu ifade eden büyüklüğe uzunluk denir.

Birimi metre (m) dir. (SI)

L harfiyle gösterilir.

Uzunluk metre veya mezura ile ölçülür.

Küresel şekle sahip cisimlerin çapını kumpas ile ölçeriz.

Zaman birimi saniye (s) dir. (SI)

Zaman t harfiyle gösterilir.

Zaman kronometre ile ölçülür.

1 saat 3600 saniyedir.

Temel büyüklüklerin hepsi skaler büyüklüklerdir.

Temel büyüklüklerin birimleri SI sistemine göre verilmiştir.

tablo

Türetilmiş büyüklükler

Birden fazla büyüklük kullanılarak ifade edilen büyüklüklerdir.
Birimler matematiksel ifadeler içerir. (örnek: m/s, N.m, m2)
Kuvvet, hız, ivme, enerji, güç, alan, hacim gibi büyüklükler türetilmiş büyüklüktür.

Skaler büyüklükler

Sadece sayı ve birim ile ifade edilebilen büyüklüklerdir.
Sürat, alınan yol, enerji, güç, kütle, hacim, özkütle, uzunluk, zaman ve sıcaklık örnek verilebilir.
Temel büyüklüklerin tümü skaler büyüklüktür.

Vektörel büyüklükler

Sayı ve birim yanında yön ile ifade edilen büyüklüklerdir.
Hız, yer değiştirme, ivme, kuvvet, ağırlık, tork, itme, momentum, elektrik alanı ve manyetik alan örnek verilebilir.

Bir yanıt yazın